یکی از مهم ‌ترین مراحل در نگهداری و سرویس سیستم‌ های سرمایشی بزرگ، انجام و نحوه شارژ گاز چیلر است. چیلرها در هتل‌ها، ساختمان‌های تجاری، کارخانه‌ها و حتی پروژه‌های صنعتی برای تأمین سرمایش استفاده می‌شوند و عملکرد بهینه آن‌ها به میزان و کیفیت گاز مبرد بستگی دارد. در صورت کاهش یا نشت گاز، راندمان دستگاه پایین آمده و مصرف انرژی افزایش می‌یابد.

تبرید کاران پیشرو طبرستان، شرکت طراحی و ساخت سیستم های برودتی، با برخورداری از نیروهای متخصص و متعهد در حوزه طراحی و فروش، نصب و راه اندازی، تعمیر و نگهداری سیستم های برودتی و تهویه مطبوع در زمینه انواع چیلرهای تراکمی هواخنک و آب خنک،سردخانه های زیر صفری و بالاصفری، روفتاب پکیج، تونل انجماد، یخچال های صنعتی، درایر، اسپلیت مشغول به فعالیت میباشند.

چه زمانی شارژ گاز چیلر انجام میشود؟

در حالت کلی تکنسین‌ ها میزان وضعیت گاز موجود در چیلرها را از طریق شیشه ساید گلس (Side Glass) یا آمپر طراحی شده روی کمپرسور چک می‌کنند. همچنین تنها در برخی شرایط خاص شارژ مبرد چیلر انجام شده که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

• شارژ چیلرهای آبی در خط تولید کارخانه قبل از انجام عملیات نصب
• شارژ گاز چیلر هنگامی که تجهیزات تاسیساتی در محل نصب شده و در حال راه‌اندازی است
• کمبود گاز و نیاز به شارژ مجدد در چیلرهایی که تعمیر شده‌اند و به خاطر نشتی کمبود مبرد دارد

توجه داشته باشید مهم نیست که چه عاملی سیستم چیلرها را نیازمند شارژ گاز می‌کند. بلکه در هر یک موارد گفته شده باید گاز مورد نیاز سیستم که در حالت استاندارد فریون (R22)، لیتیوم بروماید یا مبرد ترکیبی سری ۴۰۰ است، تامین شود.

نکات مهم قبل از شروع عملیات شارژ گاز چیلر

قبل از اینکه گاز چیلرها شارژ شوند، باید نکات مختلفی مورد بررسی قرار بگیرند؛ زیرا این عملیات بسیار حساس بوده و نقص‌های جزئی کیفیت کار را به شدت کاهش می‌دهند. اول از همه نوع چیلر که جذبی یا تراکمی است بررسی شود. در ادامه نکات دیگری را باید بررسی کرد که به شرح زیر هستند:

• قبل از شروع شارژ حداقل ۴ ساعت هیتر کمپرسور روی حالت سرویس تا روغن گرم شود
• تمامی شیرهای سیستم و مسیر اواپراتور باز شده و هواگیری شود
• در حین باز کردن شیرها و مسیرها پمپ در حالت سرویس قرار بگیرد
• چیلرهایی که کندانسور آبی دارند، باید از تمیزی و سلامت فن و تسمه‌های آن اطمینان پیدا کرد
• قبل از شارژ گاز چیلر ۲۰ دقیقه زودتر پمپ و فن کولینگ را در کولینگ روشن کنید تا دمای آب کاهش یابد
• در هنگام اتصال کپسول گاز به منیفولد بهتر است که هوای درون شیلنگ‌ها خالی شود

در صورتی که قبل از عملیات شارژ گاز تمامی نکات بالا را رعایت کنید، سیستم خاموش بدون مشکل پس از باز کردن کپسول با فشار ۵۰ Psi‌ گاز مورد نیازش را دریافت می‌کند. ناگفته نماند که برای کنترل فشار گاز در خروجی منیفولد نیاز به یک گیج سالم با دقت بالا دارید.

روش های شارژ گاز چیلر

با توجه به شرایطی که چیلرها دارند، عملیات شارژ گاز با روش خاصی انجام می‌شود. به همین دلیل برای جلوگیری از ایجاد مشکلات مختلف باید روش مناسبی را انتخاب کرد. همچنین هر یک از روش‌ها به تنهایی شامل نکات مهمی هستند.

روش اول: شارژ گاز از مدار مایع (شارژ اولیه سیستم که مدار کاملا خالی است)

این روش هنگامی انجام می شود که دستگاه با پمپ واکیوم کاملا تخلیه شده و آماده شارژ گاز می باشد، در این روش میتوان مقدار زیادی مبرد را در زمان کوتاهی وارد سیستم نمود. مراحل انجام کار به شرح زیر می باشد.

• برای انجام عمل شارژ گاز به گیج مانیفولد احتیاج است. پس از آماده نمودن سیستم شلنگ های گیج مانیفولد را به محلهای مورد نظر وصل نمائید. در این روش شارژ گاز از مدار مایع و از طریق شیر شارژ گاز انجام می شود (شیر شارژ گاز در چیلرها یا بین سرویس والو و فیلتر درایر قرار گرفته است یا مستقیما روی فیلتر درایر نصب شده است).
• اکنون شیر روی کپسول گاز و شیر گیج مانیفولد را باز نموده و مهره شلنگ شارژ گاز در محل اتصال به شیر شارژ گاز را کمی شل کنید تا هوای دورن شلنگ ها خارج گردد. پس از اطمینان از تخلیه هوا مهره شلنگ متصل به شیر شارژ گاز در مدار مایع را محکم کنید.
• سیستم آماده شارژ گاز چیلر است. اگر کپسول حاوی گاز مبرد فاقد شیرهای مایع و گاز می باشد (در مورد کپسول هائی که دارای شیرهای مجزا شارژ گاز و شارژ مایع می باشند شیر حالت گاز را باز کنید ) در حالیکه کپسول به صورت ایستاده قرار گرفته است شیر روی آن و شیر شارژ گاز در مدار مایع را باز نموده اجازه دهید گاز مبرد وارد سیستم شود تا فشار دورن سیستم به ۵۰ پوند بر اینچ مربع برسد. سپس کپسول مبرد را بصورت وارونه قرار داده تا تمامی گاز داخل آن به سیستم شارژ شود.

روش دوم: شارژ از بخش مدار مکش

هنگامی که به خاطر کارکرد طولانی، تعمیرات یا نشتی سیستم گاز چیلر کاهش پیدا می‌کند، نیاز به شارژ مجدد با روش دیگری است. این روش که در سیستم‌های کوچک‌تر ساختمانی کاربرد بسیار زیادی دارد، شامل مراحل زیر بوده که باید با دقت انجام شوند:

• در قدم اول کپسول گاز در حالت ایستاده قرار گرفته و شلنگ گیج منیفولد به شیر مکش و کپسول متصل می‌شود. مانند روش قبل نیز با شل کردن مهره شیر گاز هوای اضافی سیستم تخلیه خواهد شد
• پس از اینکه سیستم هواگیری شد، شیر کپسول باز شده و کمپرسور روشن می‌شود تا گاز را از اواپراتور و کپسول بمکد
• اگر می‌خواهید سرعت شارژ گاز را بیشتر کنید، کپسول مبرد را در ظرف آب ۴۰+ درجه سانتیگراد قرار دهید
• پس از اجرای تمامی مراحل، شیشه ساید گلس را زیر نظر بگیرید و زمانی که دیگر حبابی را ندیدید عملیات شارژ گاز را متوقف کنید

اگر مراحل شارژ گاز چیلر به طور اصولی انجام شود، با هزینه نسبتاً کمتر سیستم شروع به کار می‌کند. همچنین بررسی دقیق سیستم پس از شارژ جلوی مشکلات بعدی و خرابی زود هنگام را می‌گیرد. به همین دلیل بهتر است که کار توسط افراد حرفه‌ای انجام شود.

شارژ گاز چیلر با مبرد ترکیبی سری ۴۰۰

مبرد های سری ۴۰۰ با عنوان دسته بندی zeotropic شناخته میشوند که شامل مخلوطی از چند مبرد با فشار بخار های مختلف در دمای یکسان هستند؛ ترکیب این مبرد در حالت گازی متفاوت از ترکیب مبرد در حالت مایع میباشد. این مبرد حتما به حالت مایع به سیستم شارژ  گردد. در صورت بروز نشتی در این مبرد ها باید کلیه مبرد تخلیه گردد و بعد دوباره شارژ گاز مجدد انجام گردد. تکنیسن ها معمولا از شفاف بودن سایت گلاس جهت میزان شارژ گاز استفاده میکنند اما در این مبرد ها همیشه حباب کمی در حالت شارژ کامل هم رویت میشود. بنابراین مراقب افزایش بیش از اندازه شارژ مبرد باشید.

محاسبه مقدار گاز چیلر

یکی از پرسش‌های رایج در سرویس چیلر، تعیین مقدار دقیق گاز مورد نیاز است. این مقدار به عوامل زیر بستگی دارد:

• نوع چیلر (هواخنک یا آب‌خنک)
• ظرفیت دستگاه (تن تبرید یا کیلووات)
• نوع مبرد مورد استفاده (R۲۲، R۴۱۰A، R۱۳۴a و …)
• طول و قطر لوله‌های متصل به مدار تبرید

🔹 به طور معمول، مقدار دقیق گاز مبرد برای هر دستگاه در کاتالوگ سازنده درج می‌شود و سرویس‌کار باید با تکیه بر داده‌های فشار و دما در مانومتر، اقدام به شارژ گاز کند.

هزینه شارژ گاز چیلر

هزینه شارژ گاز چیلر بر اساس چند عامل تعیین می‌شود:

نوع مبرد: هر مبرد قیمت متفاوتی دارد (مثلاً R۴۱۰A گران‌تر از R۲۲ است).

مقدار گاز مورد نیاز: دستگاه‌های با ظرفیت بالاتر به گاز بیشتری نیاز دارند.

دستمزد سرویس‌کار: هزینه نیروی متخصص برای تست، وکیوم و شارژ دستگاه.

خدمات جانبی: در صورت وجود نشتی، تعمیرات و تست نشتی نیز به هزینه‌ها اضافه می‌شود.

🔹 در کل، هزینه شارژ گاز چیلر می‌تواند از چند میلیون تومان برای دستگاه‌های کوچک تا ده‌ها میلیون تومان برای چیلرهای صنعتی بزرگ متغیر باشد.

چرا شارژ گاز چیلر اهمیت دارد؟

• افزایش راندمان سرمایش
• کاهش مصرف انرژی
• جلوگیری از آسیب به کمپرسور
• افزایش عمر مفید دستگاه
• روش‌های تشخیص نیاز به شارژ گاز چیلر
• کاهش محسوس در سرمایش محیط
• افزایش آمپر مصرفی کمپرسور
• یخ‌زدگی در بخش اواپراتور یا لوله‌ها
• صدای غیرعادی در کمپرسور

شارژ گاز چیلر یکی از مهم‌ترین اقدامات در سرویس و نگهداری سیستم‌های سرمایشی است که تأثیر مستقیم بر راندمان، طول عمر و مصرف انرژی دستگاه دارد. محاسبه دقیق مقدار گاز و برآورد هزینه شارژ، نیازمند تخصص و تجربه است. انتخاب برند معتبر و خدمات پس از فروش مطمئن مانند تهویه رویال، تضمین‌کننده عملکرد پایدار و بهینه چیلر در طولانی‌مدت خواهد بود.